Rys historyczny działalności PZITS w Krakowie

      Kraków to kolebka polskiego ruchu stowarzyszeniowego inżynierów i techników. Tu w 1877 roku utworzono pierwszą organizację - Krakowskie Towarzystwo Techniczne, zaś w okresie szerokiego rozwoju techniki XX wieku, nawiązując do tradycji powyższego, w 1912 roku na Zjeździe Techników Polskich w Krakowie, powołano Polski Związek Techników Gazownictwa, działający na terenie Małopolski - dający początek tworzenia się naszego Stowarzyszenia. Jednak za formalną datę powstania obecnego PZITS-u przyjęto 23-25 kwietnia 1919 roku, kiedy to powołano na I Ogólnokrajowym Zjeździe Gazowników Polskich w Warszawie Zrzeszenie Gazowników Polskich.

A oto kalendarium PZITS w latach 1919 - 2002:

• Rok 1920 26 - 27 listopada - II Zjazd Zrzeszenia Gazowników Polskich w Warszawie.
• Rok 1921 03 - 05 czerwca - III Zjazd Gazowników Polskich w Poznaniu. Na Zjeździe powołano do życia Związek Gospodarczy Gazowni w Państwie Polskim, który później przekształcił się w Związek Gospodarczy Gazowni i Wodociągów w Państwie Polskim. W styczniu 1921 roku wychodzi pierwszy zeszyt "Przegląd Gazowniczy" redagowany w Warszawie, a później we Lwowie, Zrzeszenie liczyło wówczas 114 członków.
• Rok 1922 29 - 31 maja - IV Zjazd Zrzeszenia Gazowników Polskich we Lwowie. Do Zrzeszenia przystępują wodociągowcy. Zrzeszenie zmienia nazwę na Zrzeszenie Gazowników i Wodociągąwców Polskich (PZGW). Organ Zrzeszenia odtąd ukazuje się pod nazwą "Przegląd Gazowniczy i Wodociągowy". Liczba członków zwyczajnych osiąga 150 osób, a członków wspierających 21.
• Rok 1923 01 - 04 lipca - V Zjazd Gazowników i Wodociągowców Polskich w Bydgoszczy.
• Rok 1924 29 - 31 maja - VI Zjazd Gazowników i Wodociągowców Polskich w Krakowie.
• Rok 1925 04 - 07 maja - VII Zjazd Gazowników i Wodociągowców Polskich (PZGW) w Warszawie. Zjazd mianował pierwszym Honorowym członkiem prezesa Gazowników Francuskich inż. R. d'Estape.
• Rok 1926 07 - 08 maja - VIII Zjazd PZGW w Poznaniu. Dla prowadzenia badań i studiów w dziedzinie wodociągów i kanalizacji. Zrzeszenie w kwietniu 1926 roku powołało Polski Instytut Wodociągowo-Kanalizacyjny, który wydawał zeszyty "Technik Sanitarny", przekształcone później na "Biuletyn Wodociągowo-Kanalizacyjny". Liczba członków wynosiła 202.
• Rok 1927 10 - 12 maja - IX Zjazd Gazowników i Wodociągowców Polskich w Toruniu.
• Rok 1928 17 - 18 maja - X Zjazd Gazowników i Wodociągowców Polskich w Katowicach.
• Rok 1929 22 - 25 czerwca - XI Zjazd Gazowników i Wodociągowców Polskich w Poznaniu. Zjazd uchwala powołanie trzech sekcji branżowych: gazownictwa, wodociągów i kanalizacji, higieniczno-sanitarnej.
• Rok 1930 08 - 11 maja - XII Zjazd Gazowników i Wodociągowców Polskich w Drohobyczu.
• Rok 1931 10 - 13 maja - XIII Zjazd Gazowników i Wodociągowców Polskich w Warszawie. Zrzeszenie przystąpiło do Międzynarodowego Związki Przemysłu Gazowniczego.
• Rok 1932 01 - 04 czerwca - XIV Zjazd PZGW w Wilnie. Przy Zrzeszeniu powołano Polski Komitet Techniki Sanitarnej i Higieny Miast. Powołano wspólnie Związek Zrzeszeń Gazowników i Wodociągowców Polskich, Czechosłowackich i Jugosłowiańskich, do którego później przystąpili Bułgarzy. Związek ten przekształcono następnie w Związek Słowiańskich Zrzeszeń Gazowników, Wodociągowców i Techników Sanitarnych.
• Rok 1933 29 czerwca - 02 lipca - XV Zjazd Gazowników i Wodociągowców Polskich w Gdyni. Na Zjeździe ustalono stały znaczek Zrzeszenia i powołano Sekcję Gazu Ziemnego.
• Rok 1934 26 - 28 czerwca - XVI Zjazd PZGW w Łodzi. Był to równocześnie I Zjazd Zrzeszeń Gazowników
  i Wodociągowców Polskich, Czechosłowackich i Jugosłowiańskich.
• Rok 1935 25 - 28 czerwca - XVII Zjazd PZGW w Bydgoszczy. Rozszerzono zasięg Zjazdów Zrzeszenia
  i uwzględniono w jego programie zagadnienia Związku Uzdrowisk Polskich.
• Rok 1936 25 - 28 czerwca - XVIII Zjazd we Lwowie. Zatwierdzono nowy Statut Zrzeszenia ze zmienioną nazwą: Polskie Zrzeszenie Gazowników, Wodociągowców i Techników Sanitarnych (PZGWTS).
• Rok 1937 21 - 23 czerwca - XIX Zjazd PZGWTS w Grudziądzu. Czasopismo wydawane przez Zrzeszenie otrzymało nowy tytuł: "Gaz, Woda i Technika Sanitarna".
• Rok 1938 23 - 26 czerwca - XX Zjazd PZGWTS w Chorzowie i Katowicach. Utworzono Oddziały Zrzeszenia: Śląsko-Krakowski, Poznański i Pomorski. Zrzeszenie liczyło 247 członków zwyczajnych i 31 wspierających. Pierwszym Przewodniczącym Oddziału Śląsko-Krakowskiego z siedzibą w Katowicach został wybrany
  inż. Bolesław Dalbor - dyrektor Gazowni w Chrzanowie, zaś z-cą dr Tadeusz Orzelski - dyrektor
  Wodociągów i Kanalizacji Stołeczno-Królewskiego miasta Krakowa.
• Rok 1939 26 - 28 czerwca - zostaje zwołany w Częstochowie ostatni przed II wojną światową XXI Zjazd Gazowników, Wodociągowców i Techników Sanitarnych. Z wybuchem wojny Zrzeszenie przerwało działalność. Akta i archiwum Zrzeszenia przechowano do końca wojny, początkowo w Dyrekcji Wodociągów i Kanalizacji miasta stołecznego Warszawy, a później na stacji Filtrów w Warszawie.
• Rok 1945 08 - 09 listopada - XXII Zjazd ZGWTS w Katowicach i Gliwicach. Z inicjatywy grupy członków ZGWTS regionu krakowskiego uchwałą Zjazdu Delegatów w dniu 9. XI.1945 roku w Katowicach powołano Oddział Krakowski.
• Rok 1946 26 - 28 czerwca - XXIII Zjazd PZGWTS w Bydgoszczy. Przystąpienie Zrzeszenia do Naczelnej Organizacji Technicznej.
• Rok 1947 27 - 29 czerwca - XXIV Zjazd PZGWTS we Wrocławiu. Zjazd przyjął nowy Statut Zrzeszenia. Liczba członków zwyczajnych wynosiła 726, członków wspierających 121.
• Rok 1948 23 - 25 czerwca - XXV Jubileuszowy Zjazd PZGWTS w Gdańsku, Gdyni i Sopocie. Na podstawie nowego Statutu w dniu 24.VI.1949 roku odbył się w Sopocie I Zjazd delegatów PZGWTS. Zjazd uchwalił powołanie przy Zarządzie Głównym Sekcji Ogrzewnictwa i Wietrzenia. Nawiązano kontakt z bratnią organizacją czechosłowacką i francuską.
• Rok 1949 03 - 05 lipca - XXVI Zjazd i II Zjazd Delegatów PZGWTS w Łodzi.
• Rok 1950 25 maja - odbył się III Zjazd Delegatów PZGWTS w Warszawie. Liczba członków zwyczajnych Zrzeszenia wynosiła 1775.
• Rok 1951 01 - 03 czerwca - XXVII Zjazd i IV Zjazd Delegatów PZGWTS w Szczecinie. Udział w Zjeździe Sekcji Terenów Zielonych, która na prawach samodzielności przystąpiła do PZGWTS.
• Rok 1952 04 - 06 lipca - XXVIII Zjazd i V Zjazd Delegatów PZGWTS w Opolu. Na Zjeździe uchwalono zmianę nazwy Zrzeszenia na: Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Inżynierów i Techników Sanitarnych Ogrzewnictwa i Gazownictwa (SNITSOG). Zrzeszenie miało wówczas 12 Oddziałów Terenowych: Warszawa, Łódź, Olsztyn, Bydgoszcz, Gdańsk, Szczecin, Poznań, Wrocław, Opole, Katowice, Kraków i Lublin. Liczba członków zwyczajnych 3102.
• Rok 1953 06 - 07 czerwca - XXIX Zjazd naukowy SNITSOG w Krakowie i VI Zjazd Delegatów SNITSOG.
• Rok 1954 10 lipca - VII Zjazd Delegatów SNITSOG w Olsztynie - liczba członków zwyczajnych 4970.
• Rok 1955 24 listopada - VIII Zjazd Delegatów SNITSOG w Warszawie.
• Rok 1956 03 - 06 czerwca - XXX Jubileuszowy Zjazd Naukowo-Techniczny i IX Delegatów SNITSOG
  w Sopocie. Rozpoczęcie rekrutacji członków zbiorowych Stowarzyszenia.
• Rok 1957 09 - 10 grudnia - X Zjazd Delegatów SNITSOG w Toruniu. Zjazd uchwalił nowy Statut i nową nazwę Stowarzyszenia: Polskie Zrzeszenie Inżynierów i Techników Sanitarnych (PZITS).
• Rok 1958 09 grudnia - XI Zjazd Delegatów PZITS w Warszawie. Liczba członków indywidualnych wynosiła 5752, członków zbiorowych 193, kół zakładowych 192.
• Rok 1959 - W dniach 24 - 28 maja w Krakowie odbył się Jubileuszowy Zjazd Naukowy z okazji 40-lecia działalności PZITS. W Zjeździe udział wzięło ponad 1200 uczestników, w tym goście z Czechosłowacji, Danii, Węgier, Francji. Zjazdowi towarzyszyła Wystawa Techniki Sanitarnej i Gazownictwa.
• Rok 1960 21 października - XII Zjazd Delegatów PZITS w Zielonej Górze.
• Rok 1962 18 kwietnia - XIII Zjazd Delegatów PZITS w Warszawie.
• Rok 1964 20 kwietnia - XIV Zjazd Delegatów PZITS w Szczecinie, liczba członków zwyczajnych wynosiła 7572.
• Rok 1966 28 czerwca - XV Zjazd Delegatów PZITS w Gorzowie Wielkopolskim. Uchwałą ZG PZITS z dnia 25.V.1966 roku powołano Zakład Szkolenia i Wydawnictw PZITS oraz Okręgowe Ośrodki Szkolenia przy Zarządach Oddziałów PZITS.
• Rok 1969 - Zawarcie porozumień o Współpracy Zrzeszenia z:
  26.IV - Ministerstwem Gospodarki Komunalnej,
  24.V - Ministerstwem Górnictwa i Energetyki - Inspektoratem Gospodarki Państwowo-Energetycznej.
  Na podstawie zawartego porozumienia powołano Komisje Egzaminacyjne dla kadr energetycznych
  i nadawano uprawnienia energetyczne dla osób sprawujących dozór nad eksploatacją oraz pracujących przy eksploatacji urządzeń energetycznych w branżach techniki objętych działalnością Zrzeszenia (bez urządzeń eleketroenergetycznych)
  18.IX - z branżą Instalacji Przemysłowych i Sanitarno -Technicznych. 25 - 26 listopada - XVI Zjazd Delegatów PZITS w Kielcach.
• Rok 1969 19 - 22 maja - Zjazd Jubileuszowy z okazji 50-lecia działalności PZITS w Krakowie, połączony
  z sesją naukową "Kierunki rozwoju techniki sanitarnej w Polsce" oraz wystawą "Inżynieria sanitarna
  w służbie człowieka i gospodarki narodowej". Liczba członków indywidualnych wynosiła 11711, członków zbiorowych 436, Oddziałów PZITS - 19. W latach 1969 - 1971 rozpoczęto wydawanie miesięcznika PZITS "Ciepłownictwo - Ogrzewnictwo - Wentylacja".
• Rok 1970 - Zawarto porozumienie o współpracy z:
  - Kolegium Patronatu Przedsiębiorstw i Zakładów Ciepłowniczych,
  - Ministerstwem Zdrowia i Opieki Społecznej.
  PZITS współdziałało z następującymi organizacjami międzynarodowymi:
  - Międzynarodową Unią Przemysłu Gazowniczego,
  - Międzynarodowym Stowarzyszeniem Zaopatrzenia w Wodę,
  - Reprezentacją Europejskich Stowarzyszeń Ogrzewnictwa i Wentylacji,
  - Międzynarodowym Stowarzyszeniem Techniki Uzdrowiskowej SITH.
  
• Rok 1972 11 - 13 stycznia - XVII Zjazd Delegatów PZITS w Opolu.
• Rok 1973 05 - 07 grudnia - W Krakowie i Zakopanem odbyło się I Seminarium PZITS i Uniwersytetu Stuttgart nt "Usuwanie i unieszkodliwianie odpadów". ZGPZITS podpisał porozumienie o współpracy
  i wymianie doświadczeń z:
  - Francuskim Stowarzyszeniem Techniki Uzdrowiskowej.
  - Włoskim Stowarzyszeniem Techników Klimatyzacji, Ogrzewnictwa i Wentylacji.
  - Węgierskim Stowarzyszeniem Energetycznym.
• Rok 1975 21 - 23 czerwca - XVIII Zjazd Delegatów PZITS w Łodzi. Powołanie w dniu 20.09. Oddziału PZITS
  w Słupsku.
• Rok 1977 - Powołano Oddział PZITS w Tarnowie. Podpisano dwustronne porozumienie o współpracy
  z Francuskim Stowarzyszeniem Higienistów i Techników Komunalnych oraz z Uniwersytetem w Stuttgarcie. We współpracy z Dyrekcją Targów Poznańskich przeprowadzono w listopadzie 1975 "Międzynarodowy Salon Urządzeń Komunalnych i Ochrony Środowiska KOMEX'75".
• Rok 1978 15 - 16 kwietnia - XIX Zjazd Delegatów w Lublinie. Członkowie zbiorowi PZITS ufundowali
  i wręczyli Zrzeszeniu Sztandar - wprowadzono zmiany w Statucie, między innymi wydłużono kadencję władz PZITS do 5 lat.
• Rok 1981 - Powołanie Nowosądeckiego Oddziału PZITS z siedzibą w Nowym Targu.
• Rok 1983 06 - 07 maja - XX Zjazd Delegatów PZITS w Warszawie. Oddział Krakowski liczył 1000 członków.
• Rok 1988 10 - 11 listopada - XXI Zjazd Delegatów PZITS w Poznaniu.
• Rok 1991 02 grudnia - Nadzwyczajny Zjazd Delegatów PZITS w Warszawie. Przyjęcie nowego Statutu PZITS.
• Rok 1993 12 października - Podpisano porozumienie o współpracy w dziedzinie gospodarki wodnej
  z Bundesverband der Deutschen Gas und Wasserwirschaft (DVGW) Niemcy.
• Rok 1994 20 - 21 maja - XXII Zjazd Delegatów PZITS w Szczawnicy, zorganizowany przez Krakowski Oddział PZITS.
• Rok 1999 09 - 11 września - XXIII Zjazd Delegatów PZITS w Supraślu.
  

W ciągu minionych lat pracą Krakowskiego Oddziału kierowało 12-tu Prezesów, którymi byli kolejno koledzy:

• Tadeusz Orzelski (1945 - 46)
• Ludwik Obidowicz (1947 - 49)
• Mieczysław Duma (1950)
• Tadeusz Kozub (1951)
• Jerzy Tokarski (1952 - 63)
• Leon Lijowski (1964 - 65)
• Marian Czerwiński (1966 - 69)
• Jerzy Banaś (1970 - 82)
• Stanisław A. Rybicki (1982 - 92)
• Leszek Reguła (1992 - 98)
• Jan Pawełek (1998 - 2007)
• Mariusz Olko (od 2007)

      Działalność Oddziału przechodziła różne fazy związane z rozwojem gospodarczym miasta i regionu, rozwojem ruchu stowarzyszeniowego, postępem technicznym i narastaniem problemów współczesnej cywilizacji. Ostatnie lata przemian ustrojowych i ekonomicznych w kraju stworzyły nowe formy i kierunki działania związane
z gospodarką w systemie wolnego rynku, liberalną polityką ekonomiczną, działaniami wstąpienia do Wspólnoty Europejskiej.
      Merytoryczna działalność Oddziału to ciągłe realizowanie oczekiwań środowiska zawodowego.
W okresie powojennym prowadzono kursy doszkalające o różnym poziomie nauczania. W latach późniejszych organizowano sympozja przy współudziale O/Krakowskiego, Polskiej Akademii Nauk, kursokonferencje, seminaria, konferencje naukowo-techniczne.
Ważniejszym imprezom do dziś towarzyszą wydawnictwa. Do organizowanych cyklicznie konferencji należą:
- "Wentylacja, klimatyzacja, ogrzewnictwo, zdrowie" od 1951 roku (XVI zorganizowana w 2007 roku).
- "Ochrona jakości i zasobów wód" od 1973 roku (XI zorganizowano w 2006 roku).
- Seminaria projektantów od 1978 roku.
- "Funkcjonowanie, eksploatacja i bezpieczeństwo systemów gazowych, wodociągowo-kanalizacyjnych oraz
grzewczych" od 1997 roku (III zorganizowana w 2005 roku).
      Patrząc z dzisiejszej perspektywy na działalność Zrzeszenia - Krakowskiego Oddziału, należy wyrazić głębokie uznanie tym grupom ludzi techniki, którzy Zrzeszenie do życia powołali, kontynuowali jego rozwój - siłą woli, charakteru, pracowitością, wysokim poziomem intelektualnym i fachowym na chwałę i chlubę nas wszystkich.